Kerst Tradities

Het voorbereiden van de december feesten is een nogal intensief gebeuren hier op het eiland Madeira.

Op 8 december worden de ‘Presépio’ (kerststal) in bijna iedere dorp opgebouwd … met de daarbij behorende beeldjes. Je vindt ze ook in de hotels en restaurants. Voor de minder gelovigen: beschouw ze als model crèches van toen.

Behalve ‘Presépio’, heeft Madeira als traditie ook de ‘Lapinha’. Het vertegenwoordigt vaak een berg of een dal, gemaakt van donker bruin beschilderd kaft papier, met een heel netwerk van figuurtjes zoals huizen, figuren, bruggen, dieren, en verschillende zeer bouwseltjes. In het epicentrum van het geheel ligt dan kindje Jezus met daaronder een rij met verschillende soorten fruit (appels, sinaasappels, mandarijnen) … en kleine potten waarin men tussen de eerste en 8 december (tarwe)zaadjes hebben geplant. Men zegt dat als je de zaden later daarna plant …. ben je verzekerd van een goede oogst.

In de meeste huizen heeft men een ‘Lapinha’ en je hebt sommige ‘uitslovers’ erbij … die het verder uitbreiden met compleet speelgoed dorpen, houten boomstammen, steen en plastic dieren, vijvers, en zelfs stoom produceren. Madurodam zou er jaloers van worden.

Negen dagen vóór kerst (24 december) gaan de godsvruchtige Madeirense bevolking naar de mis …. zes uur ’s ochtends!!! Voor de dageraad wordt er gebeden voor de negen maanden zwangerschap van Maria. Dit heet ‘Misa do Parto’ (Mis van de Bevalling). Iedere dienst wordt beëindigd door een kleine bijeenkomst op het kerkplein … met zang en drank.

Op 31 december loopt de traditioneel-bewuste Madeiraan met iets dat hij/zij heeft geleend in zijn zak …. plus aantal muntstukken. Tevens met 12 rozijnen in zijn hand hebben. Aldus uitgerust, heeft hij/zij 12 (!) wensen die dan klokslag middernacht kan uitbrengen en in vervulling gaan.


Sponsors – Uw logo/link hier toevoegen? Mail me


DE oplossing!

Tot mijn verbazing ben ik er achter gekomen dat ze hier op Madeira ook ‘Pieten’ kennen …. maar dan als helpers voor de kerstman.

Terwijl men in Nederland and de Nederlandse Antillen heftige ruzies hebben met als onderwerp ‘Zwarte Piet’ … blijkt dat ze het hier simpel hebben opgelost … Kijk maar

Sinterklaas (SK)

Iedere jaar … rondom deze tijd … zijn de gemoederen bezig … jong en oud …. Als gevolg van deze verschijning. Voor de meeste kinderen is het een feest …. Voor de commercie is het ook feest …. Voor sommige volwassenen is het een ergernis en discussietijd … met de eeuwige vraag ‘wel of geen ZP’ (ZP = medewerker c.q. aanhang van SK). Zelfs politiek Den Haag buigt zijn hoofd hierover.

Terwijl Nederland nog geen antwoord heeft kunnen vinden …. heeft Carol Myers uit Holland (nee, de stad genaamd ‘Holland’ te Michigan, USA) in ieder geval de antwoord op de vraag ‘Wie is Sinterklaas?’

Op haar website StNicholasCenter.org staat alles over Sinterklaas … wie hij was …. waar hij (echt) vandaan komt …. en hoe het wordt gevierd in …. 32 landen!

Misschien dat haar website een oplossing op de vraag biedt ….

Sinterklaas (reprise – deel 2)

Zwarte Pieten waren dus eigenlijk Nederlanders die met Sinterklaas meereisden. Achter dat zwarte laag op hun gezicht en dat gekke pruik op hun hoofd … kon je zelfs als kind zien het het makamba’s waren.

Het was voor ons (op de Antillen) een grote raadsel waarom die Nederlanders het leuk vonden om hun gezicht met schoensmeer te besmeuren en van die belachelijke kledij aan te trekken. Trouwens …ze spraken alleen maar Nederlands … nou ja … een gebrekkig Nederlands … met een soort vreemd accent (vasthouden op de W-klank) en onnatuurlijke zware stem vervorming. Vreemd!

Zowel Sinterklaas als die Zwarte Pieten spraken dus geen Spaans! … behalve dan het woord ‘sí’ … blijkbaar het enige woord dat ze hebben geleerd dankzij de Antilliaanse speelgoed-middenstand. Zie je het al voor je? De meeste kinderen op de Antillen kunnen, dankzij de Venezolaanse televisie zenders, al Spaans praten voordat ze naar school gingen. Kind: ‘Ola San Nicolas … quiero una computadora, un avion, un tren eléctrico i una bicicleta‘ … Sinterklaas kijkt verdwaasd naar zijn Zwarte Piet en knikt alleen van ‘sí, sí‘. Je moest geen Spaans gaan praten tegen die Pieten want dan werden ze boos … en holden achter je aan. Ze werden ook boos als we ‘kabriet’ tegen hen riepen … kabriet stond eigenlijk voor kabrítu en het betekent ‘geit’. Tja … het rijmt met Piet.

Sinterklaas en die zwarte makamba’s die kwamen inderdaad met de boot … stoomboot? ….neeeee, geen stoomboot … hoe kom je daarbij. Sint deed het luxueus … ze kwamen altijd op een grote cruiseschip de haven van Willemstad binnenvaren. Helemaal vooraan zwaaiend. Ik zou ook gaan zwaaien als ik op zo’n ding ging varen.

Liedjes werden ook gezongen … in het Nederlands … ja het waren immer Nederlanders … toch? Alleen … we begrepen niet waarom in sommige liedjes er één of andere witte schimmel in voorkwam. Een paard? In mijn tijd heb ik geen paard gezien … noch dat die oude man erop ging rijden of zo. Dat kon toch niet? Wie gaat er nou op een paar rijden op Curaçao? Nee … die slimme oude Holander die had een andere cool transportmiddel. Hij en zijn (gekke) gezelschap die reden in een witte Ford Mustang …. cabrio. De goed heiligman zat zelf achter het stuur … weliswaar deze keer zonder de mijter …. en de Zwarte Pieten die zaten op de achterbank alleen maar te zwaaien. En daar scheurden ze op de weg (boven de snelheidslimiet) van de ene school naar het andere. Gelukkig kregen de scholen ruim van te voren een telefoontje binnen dat hij langs zou rijden …. zodat we dan snel voor het raam een blik van hen konden opvangen … machtige gezicht was dat …. Sint met één hand aan de stuur, de andere zwaaien en zijn lange witte baard langs zijn nek naar achteren zwieren.

Dit is hoe ik dus Sinterklaas vroeger beleefde op Curaçao.

Botsing

Net gebeurd …..
Geluid van remmende en slippende banden ….
Een knal …
Ik ga kijken ….
Twee auto’s frontaal tegen elkaar gebotst …
Mannen stappen uit hun auto’s ….
Kijken naar de materiele schade ….
Wordt niet veel gezegd …
Eentje steekt een sigaret op …
Kijken nogmaals naar de schade ….
Er komen auto’s aan maar kunnen niet langs ….
Bestuurders kletsen een beetje met elkaar …
Een geeft zijn kaart en legt aan de andere uit waar hij woont …
Stappen weer in hun auto’s ….
Rijden verder …. met ingedeukte voorkanten …

Het leven gaat gewoon door … zonder stress en irritaties …
Heerlijk!

Maar eigenlijk zeggen ze …

Welkom in het eerste opzet van Nederlandse gids voor interpreteren wat men eigenlijk echt zegt hier op het eiland. Suggesties voor nieuwe interpretaties worden toegevoegd aan dit artikel ….

“Até amanha” (Tot morgen)
Hiermee bedoelt men niet altijd dat je ze morgen weer zult zien. Het kan volgende week, volgende maand of zelf nooit meer bedoelen.

“Moment … een minuut!”
Reken maar minimaal 15 minuten wachten.

“Het duurt nog een uur”
Het zal gemiddeld 4 a 5 uur duren, nadat je het nogmaals vraagt hoelang het zal duren.

“Maandag (of andere dag) om 9 uur.”
Dit kan variëren van 11u00, 13u00, 15u00 …. of volgende dag.

“Sim! Sim! Naturalmente!” (Ja! Ja! Natuurlijk!)
Ingrediënten: 60% já, 10% nee, 30% onzekerheid.

“Morgen zijn we er!”
Advies: zet morgen geen koffie klaar!

“Aangenaam kennis te maken”
“Ik ben uw naam vergeten”

“Mais ou menos” (min of meer)
Als antwoord op “Alles goed?” of “Hoe gaat het?” of wat ook maar. Men is namelijk bang te zeggen dat alles meeloopt om geen jaloezie op te wekken…

“Percebe(s)?” (Snapt u(je); begrijp je?)
Gezien snapppen en begrijpen moeilijk zijn, toch maar even vragen…

“Portanto” (dus)
Stopwoordje, niet om tot een logische conclusie te komen, maar gewoon een stopwoordje…te pas en te onpas..

“We nemen contact met u op”
Als men dit tegen je zegt, noteer hoe dan ook hun telefoonnummer. Kans is groot dat je ze zelf moet gaan bellen.

“Com licença!” (sta me toe; sorry)
Aandacht vragen en meteen een goedkeuring krijgen. Wordt bijna altijd gezegd voordat men een bepaalde handeling gaat uitvoeren (telefoon gesprek beeindigen, deur sluiten, iemand voor langs lopen, iets aan iemand geven, enz.)

Telefoon: “Estou!!” (klinkt als ‘stoohoo!’ … hallo; ik ben er)
Dit zegt men tijdens het opnemen van een telefoongesprek. Andere landen hoor je ‘hallo’, ‘hello’, ‘ola’ etc. …. hier geeft men liever aan dat ze aanwezig zijn (dat hoor je toch?).

Telefoon: “Kunt u praten / kan je praten?”
Eigenlijk wil men weten of het ongelegen komt. Sommige Nederlanders antwoorden ‘Ja, sinds mijn geboorte!’ … en dan is er even een kleine stilte aan de andere kant.

Telefoon: “Obrigado! Sim-sim! Ta bem! Adeus! Chau! Chauchauchau!”
Einde van het gesprek. Het lijkt alsof ze zeker willen zijn dat ze het laatste (afscheids)woord krijgen.

“Se Deus quiser” (als God het wil)
En dus niet dat het aan hun zelf ligt dat het zal gebeuren. Een veel gebruikte manier om de schuld en/of verantwoording aan Hij/Zij te geven.

Meer?

Uien Feest

Ik lees net dat de ‘Festival da Cebola‘ (oftewel het Uien Feest) zal plaatsvinden te Caniço (ons dorp) van vrijdag 19 (morgen dus) t/m zondag 21 Mei. Ben benieuwd ……..

Espirito Santo

Afgelopen weekend zagen Willisha en ik (vanuit ons balkonnetje) een groep jongeren gekleed in kleurrijke tenues en twee grote vlaggen van huis naar huis lopen. Ze bellen aan … wordt open gemaakt … en na 2-3 keer ‘Com licença’ gezegd te hebben … gaan ze naar binnen met vlag en al. Bij sommige huizen is er niemand thuis en dan staan ze voor het hek … blijkbaar wordt er dan een kleine toespraak (naar de lege tuin) gehouden … en dan wordt 1 van de vlaggen door het hekwerk gestoken en even heen en weer gewimpeld. Op naar het volgende huis ….

Het fenomeen wat we zagen heet dus ‘Espirito Santo‘ (Heilige Geest). Huizen worden dan gezegend door leden van de kerk. Blijkbaar dat na het zegenen krijgen de jongelui het een en ander …. als bedankje (voor hun of voor de kerk?). Meer details weet ik niet, want het is duidelijk dat ze geen appartementen doen (niet de moeite waard om te zegenen?).

Heeft iemand hier al ervaring mee?